Akıllı telefonlar ve tabletler, kullanıcıların günlük dijital yaşantılarının büyük bölümünü barındıran cihazlardır. Konuşmalar, mesajlar, görseller, uygulama hareketleri, konum geçmişi ve internet verileri gibi birçok iz, farkında olunmadan cihazın belleğine kaydedilir. Bu nedenle mobil cihazlar, adli bilişim incelemelerinde büyük önem taşır ve çoğu zaman bir olayın aydınlatılmasında belirleyici delil kaynağı haline gelir.
İnceleme Süreci ve İmaj Alma
İnceleme süreci, cihazın adli bilişim prosedürlerine uygun şekilde yedeklenmesiyle başlar. Bu işlem sırasında, cihazın birebir dijital kopyası (imajı) alınır. Böylece orijinal verilere dokunulmadan, yalnızca imaj dosyası üzerinden analiz gerçekleştirilir. Ekranı kilitli, şifreli veya bozulmuş cihazlar için özel çözümler uygulanabilir; bu tür durumlarda veri kurtarma işlemleri teknik donanım ve gelişmiş yazılımlarla yapılır.
Elde Edilebilecek Veriler
Mobil cihazlarda elde edilebilecek veriler oldukça çeşitlidir. Kişiler, arama kayıtları, kısa mesajlar, anlık mesajlaşma uygulamalarındaki yazışmalar, e-posta içerikleri, internet geçmişi, sosyal medya kullanımı, GPS verileri, Wi-Fi bağlantı bilgileri ve uygulama içi hareketler detaylı şekilde analiz edilebilir. Ayrıca cihazda bulunan fotoğraf, video ve ses dosyalarının meta verileri incelenerek, ilgili içeriklerin ne zaman ve nerede oluşturulduğu da tespit edilebilir.
Silinmiş Verilerin Kurtarılması
Silinmiş veri kurtarma işlemleri, özellikle soruşturma açısından kritik olabilir. Android ve iOS sistemlerinde farklı yöntemler uygulanarak, silinen mesajlar, fotoğraflar, konuşmalar ya da belgeler cihazın yapısına göre geri getirilmeye çalışılır. Bu süreçte kullanılan yazılımlar, veri artıklarını veya dosya parçacıklarını okuyarak, silinmiş içeriklerin geri kazanılmasını mümkün kılar.
Konum Verileri ve Hareket Haritası
Konum verileri, bir kişinin belli tarihlerde hangi bölgelerde bulunduğunu gösterebilir. Cihazın kendi GPS kayıtları ya da kullanılan uygulamalar (örneğin Google Haritalar, Instagram, WhatsApp) üzerinden elde edilen konum bilgileri, olay yeriyle ilişkilendirilebilecek kritik veriler sunar. Bu veriler sayesinde olayın geçtiği zaman aralığında kişinin konumu analiz edilerek kapsamlı bir dijital hareket haritası oluşturulabilir.
Uygulama ve Hesap Analizleri
Uygulama analizleri de önemli bir aşamadır. Mobil cihazlara yüklenen üçüncü parti uygulamalarda gerçekleştirilen işlemler, mesajlaşmalar, medya paylaşımları, silinen içerikler ve hatta şifreli veri bölümleri özel yazılımlarla analiz edilebilir. Uygulamalar üzerinden yapılan para transferleri, kripto cüzdanlar ya da gizli klasörler gibi alanlar da detaylı şekilde incelenebilir.
Sosyal Medya ve İnternet Kullanımı
Tarayıcı geçmişi, sosyal medya hesaplarına giriş kayıtları, yapılan paylaşımlar, kullanılan ağlar ve etkileşimler gibi birçok veri, kullanıcının internet üzerindeki davranışlarını ortaya çıkarır. Sosyal medya uygulamaları üzerinde yapılan analizler, dijital kimlik doğrulaması ve sahte hesap tespiti gibi amaçlarla da kullanılabilir.
Tuşlu (Akıllı Olmayan) Telefon İncelemeleri
Akıllı olmayan klasik tuşlu telefonlarda da önemli deliller yer alabilir. Bu cihazlarda SMS mesajları, arama kayıtları, kişi listeleri ve bazen basit ajanda kayıtları analiz edilebilir. Eğer cihazda hafıza kartı varsa, bu kart içerisindeki dosyalar da incelenir. Tuşlu telefonların incelenmesi için özel bağlantı araçları ve yazılımlar kullanılarak içerik dijital olarak aktarılır ve değerlendirilir.
Cihazdan Komple Veri Silme (Wipe) Durumları
Bazı durumlarda cihaz kasıtlı olarak sıfırlanmış olabilir. Bu işleme genellikle “wipe” adı verilir ve tüm verilerin sistemden silinmesini hedefler. Ancak veri silme işlemi her zaman verilerin tamamen yok olduğu anlamına gelmez. Uzmanlar, silinmiş gibi görünen verilerin kalıntılarını analiz ederek dosya yapılarına ulaşabilir. Hangi yöntemle silindiği ve cihazın yapısı, geri getirilebilecek veri miktarını belirler.
Siz de bir olayla ilgili mobil cihaz incelemesi yaptırmak veya teknik görüş almak istiyorsanız bizimle iletişime geçebilirsiniz. Tüm süreçler gizlilik ilkesiyle ve yasal çerçevede yürütülmektedir.